OnzeJeugd.NU 2023 6-7

Sacha Ausems brengt als partijloze burgemeester iets nieuws mee naar het openbaar bestuur. Ze wil mensen raken in het hart. “Het oude systeem werkt niet meer. Ga luisteren en verbinden, want anders klapt het. Gelukkig zie ik veel jonge mensen al in het nieuwe systeem staan.”

Nederlandse gezinnen voeren een ʻonhoudbare balanceer-act’ op. Juist daarom timmert lobbyist Marjet Winsemius al ruim tien jaar hard aan de weg om het dagelijkse leven van 2,6 miljoen gezinnen te verbeteren. En om de spruitjeslucht die eromheen hangt te verdrijven: “Het klassieke gezin bestaat allang niet meer.”

Dom, slim, een E’tje of A’tje: het zijn labels waar schoolkinderen al vanaf hun zesde jaar mee opgroeien. Dat komt door ons onterechte vertrouwen in de eindtoets en het leerlingvolgsysteem. Onderzoeker Karen Heij legde de praktijk achter de toetsing bloot. Strijdvaardig: “We moeten op de bres springen voor onze kinderen en dat vraagt lef. Maar ik zie beweging ontstaan!”

Wil je een gezonde nieuwe generatie, dan moet je je bekommeren om meer dan de zwangerschap. Gezond oud worden begint namelijk al vóór de conceptie en hangt zelfs af van je postcode. Het medisch en sociale domein werken samen om daar iets aan te veranderen. Gynaecoloog Eric Steegers: “In de sociale verloskunde zijn we de vrijblijvendheid voorbij. Tijd om dit te bestendigen.”

Het domein van jeugd en gezin schreeuwt om transitie. Maar transities slagen niet door nog meer gas te geven, zegt bestuurskundige Martijn van der Steen. “Gas geven we wel, maar de versnellingspook staat in z’n vrij.” De bijzonder hoogleraar legt een ingewikkeld verhaal helder uit.

Meer mensen in zijn vak moeten zich uitspreken, vindt hoogleraar en lector Peer van der Helm. Want er gaat veel mis in de jeugdzorg en het dreigt eerder erger te worden dan beter. “Laten we stoppen met veertig jaar hetzelfde doen en naar de wetenschap kijken voor oplossingen.”

De kinderen die uitvallen in het onderwijs zijn onze kanaries in de kolenmijn, denkt Claire Boonstra, oprichter van Operation Education. “Maar nog meer maak ik me zorgen om de superaangepaste kinderen.” Tijd voor een nieuw paradigma: niet langer het kind dat onderwijs volgt, maar onderwijs dat het kind volgt.

Voor u ligt alweer de derde speciale uitgave van OnzeJeugd.NU: De Omwenteling. Na de reflecties op de coronalockdowns in 2021 en de editie over bestaanszekerheid en kansengelijkheid in 2022, geven we dit keer de ruimte aan bespiegelingen over vakmanschap en gemeenschapszin.