Rapport ‘Cijfers en Bijzonderheden 2025’ TBS Nederland: te weinig capaciteit in tbs-sector

Omschrijving

TBS Nederland is een samenwerking van 11 forensische psychiatrische centra en klinieken.
Elk jaar publiceren we een overzicht met landelijke cijfers en bijzonderheden rondom tbs-patiënten. In 2025 namen we 118 nieuwe tbs-patiënten op in onze Forensisch Psychiatrische Centra (FPC’s) en Forensisch Psychiatrische Klinieken (FPK’s). Ter vergelijking: in 2024 waren dit er 164. Deze sterke daling van eerste opnames valt toe te schrijven aan de begrenzing van het aantal nieuwe opnames in klinieken door de (beperkt beschikbare) capaciteit. Het gevolg is dat het aantal tbs-passanten (justitiabelen van wie de tbs-termijn is begonnen en die in een penitentiaire inrichting wachten op opname in een kliniek) eind 2025 is opgelopen tot 274 personen.
Het aantal patiënten dat in 2025 voorwaardelijke beëindiging van de tbs-maatregel kreeg bedroeg 69*. Gemiddeld waren er in 2025 1.683 tbs-patiënten. Er waren afgelopen jaar 85.661 verlofbewegingen, verdeeld over begeleid en onbegeleid verlof. In 0.01% van de gevallen was de patiënt na een verlof niet op tijd terug op de afgesproken plaats na een begeleid of onbegeleid verlof vanuit een FPC of FPK.

In deze publicatie spreken we over ‘de patiënt’ en ‘hij’. Er zijn ook vrouwelijke tbs-patiënten, maar omdat de mannen in de meerderheid zijn (circa 94%), kiezen we vanwege de leesbaarheid voor de mannelijke aanspreekvorm. *In eerder gepubliceerde rapportages Cijfers en Bijzonderheden (tot en met de cijfers over het jaar 2024) werd het uitstroomcijfer altijd berekend door de cijfers van onvoorwaardelijke beëindiging tbs, voorwaardelijke beëindiging tbs en start proefverlof bij elkaar op te tellen. Dit getal betreft de bruto uitstroom en niet de netto uitstroom. Deze berekening brengt echter dubbeltellingen met zich mee.

Aangezien de bruto uitstroom een vertekend beeld kan geven, hebben we ervoor gekozen om met ingang van deze editie het aantal voorwaardelijke beëindiging tbs op te nemen in plaats van de bruto uitstroom.

Wat is TBS Nederland ?
TBS Nederland is een landelijke samenwerking van alle forensisch psychiatrische centra en klinieken. In een Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) en in Forensisch Psychiatrische Klinieken (FPK) verblijven mensen die een tbs-maatregel hebben gekregen.
Tbs betekent terbeschikkingstelling. Dit is een maatregel die een rechter kan geven aan iemand die een ernstig strafbaar feit heeft gepleegd en tijdens het delict niet of gedeeltelijk niet toerekeningsvatbaar was door psychiatrische problemen. Uit onderzoek blijkt dat deze mensen psychische problemen hebben en mede daardoor een ernstig misdrijf hebben gepleegd. Voor zo’n misdrijf geldt minimaal vier jaar gevangenisstraf. Ook moet er een kans zijn dat iemand opnieuw zo’n feit pleegt. 
De tbs-behandeling richt zich op het verkleinen van die kans op herhaling. De patiënt werkt daarom aan zijn problemen en leert hoe hij weer veilig kan meedoen in de samenleving. Als de behandeling goed gaat, begeleiden we hem stap voor stap terug naar de maatschappij. Bijvoorbeeld naar een vaste woonplek, werk, opleiding of andere dagbesteding. Ook krijgt hij weer contact met mensen om hem heen.