Geluk onder druk? Onderzoek naar het mentaal welbevinden van jongeren in Nederland

Omschrijving

De laatste jaren zijn er verschillende en sterke signalen dat het mentaal welbevinden van jongeren onder druk zou staan. UNICEF Nederland vroeg zich af in hoeverre deze signalen kloppen. Zijn jongeren (10–18 jaar) tevreden over hun leven, ervaren ze stress, druk of emotionele problemen? En wat zijn mogelijke oplossingen en handvatten om het mentaal welbevinden onder jongeren te versterken? Die vragen vormden de basis van een (kwalitatief én kwantitatief) onderzoek dat het Trimbos-Instituut, samen met Stichting Alexander en de Universiteit Utrecht in opdracht van UNICEF Nederland uitvoerde tussen december 2018 en mei 2020. Dit onderzoek geeft voor het eerst landelijk representatieve cijfers over positieve mentale gezondheid, over stress, prestatiedruk en de mate van sociale vergelijking. Daarnaast zijn er voor het eerst landelijke cijfers beschikbaar gekomen over het mentaal welbevinden van mbo- en hbo-studenten tot 18 jaar. Het betrekken van de visie en beleving van jongeren zélf is essentieel om bovenstaande vragen te beantwoorden. Zij werden dan ook vanaf de ontwikkeling van het onderzoeksplan nauw betrokken. Ze dachten mee over onderzoeksvragen en methodieken en formuleerden de aanbevelingen.

Mentaal welbevinden lijkt stabiel

Het onderzoek ‘Geluk onder Druk?’ laat zien dat het mentaal welbevinden van jongeren relatief stabiel lijkt. Ook het percentage jongeren dat verhoogd scoort op emotionele problemen blijft redelijk gelijk door de tijd heen. Wel zijn er verschillen tussen groepen jongeren: de ene groep weet beter met stress en moeilijke gebeurtenissen om te gaan of weet beter te ‘floreren’ dan andere groepen. Ook blijkt dat de ervaren druk door schoolwerk de afgelopen tien jaar behoorlijk is gestegen en ook tussen 2017 en 2019 hoog blijft. Stress wordt door jongeren voornamelijk ervaren vanuit school en huiswerk en in interactie met leeftijdsgenoten, minder vanuit de thuissituatie of door sociale media.