Handleiding natuur en gezondheid

Omschrijving

Deze handleiding biedt een overzicht van wetenschappelijke kennis over het belang van natuur voor de gezondheid. Intuïtief zijn velen ervan overtuigd dat contact met groen gezond is. Maar is daar ook wetenschappelijk bewijs voor?
In de afgelopen 20 jaar is het aantal studies naar effecten van natuur op de gezondheid sterk toegenomen. De studies worden kwalitatief ook beter en bieden duidelijker richting voor toepassing in de zorg. Deze factsheet is bedoeld om inzicht te geven in wat er wetenschappelijk bekend is over de relatie tussen groen en gezondheid. Voor het beschrijven van de huidige stand van kennis is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van reviews en meta-analyses. Primaire studies die door ons gebruikt worden ter illustratie betreffen studies van hoge kwaliteit.
Met natuur wordt in deze factsheet een breed scala van natuurlijke elementen of landschappen in de buitenomgeving bedoeld, zoals bijvoorbeeld parken, bossen, straatgroen, tuinen, planten, plantenwanden of bloemen. De focus van deze handleiding ligt niet op de effecten van dieren en water op de gezondheid, ondanks hun mogelijke positieve bijdrage. Ook het effect van groen binnen zorgorganisaties blijft hier onbesproken. In de tekst worden zowel de termen ‘natuur’ als ‘groen’ gebruikt. Het eerste deel van deze factsheet beschrijft de positieve associatie tussen wonen in een groene omgeving en gezondheid. Deel twee van de factsheet gaat over de relatie van de groene omgeving met een gezonde leefstijl, mentale rust, versterking van het immuunsysteem en vermindering van omgevingshinder. In het derde deel gaan we specifieker in op wetenschappelijke kennis over verwijzen naar en het behandelen in de natuur. Tot slot komt aan bod hoe toepassing van natuur in preventie en behandeling aansluit bij duurzame zorg en planetaire gezondheid.

De wetenschappelijke onderbouwing van de relatie tussen natuur en gezondheid
Deze handleiding biedt een overzicht van de wetenschappelijke kennis over de relatie tussen natuur en gezondheid, aangevuld met praktische adviezen voor zorgprofessionals. Hoewel veel mensen intuïtief aanvoelen dat natuur goed is voor de gezondheid, wordt dit steeds sterker onderbouwd door wetenschappelijk onderzoek. In de afgelopen 20 jaar is zowel het aantal als de kwaliteit van studies hierover aanzienlijk toegenomen.

Waarom natuur inzetten in de zorg?
Groen in de leefomgeving is wetenschappelijk bewezen effectief in het verlagen van het risico op hart- en vaatziekten, diabetes type 2, depressie en vroeggeboorte. Bij kinderen draagt natuur bij aan beter mentaal welzijn, een verbeterde algemene gezondheid en minder gedragsproblemen.

Vier belangrijke werkingsmechanismen verklaren hoe natuur bijdraagt aan gezondheid:
1. Leefstijlmechanismen: Groen stimuleert beweging en buitenactiviteiten.
2. Psychologische mechanismen: Natuur bevordert stressherstel, emotioneel welzijn en vermindert mentale vermoeidheid.
3. Biologische mechanismen: De diversiteit aan microorganismen in natuurlijke omgevingen kan het immuunsysteem versterken.
4. Vermindering van omgevingshinder: Natuur verlaagt blootstelling aan geluidsoverlast, hittestress en luchtvervuiling.