Van binnen naar buiten

Omschrijving

Er is in 2021 een nieuwe wet Straffen en Beschermen gekomen waardoor het beleid met betrekking tot voorwaardelijke invrijheidsstelling, detentiefasering en verlof is gewijzigd, waarbij een grote nadruk ligt op het vertonen van goed gedrag door de gedetineerden om privileges en toegang tot re-integratietrajecten te kunnen krijgen.
Deze nieuwe wet heeft als doel om de maatschappij veilig te houden, de re-integratie van ex-gedetineerden te bevorderen en de recidivecijfers te laten dalen. Recidivecijfers van het Wetenschappelijk Onderzoek en Datacentrum (WODC) laten echter zien dat dit doel onvoldoende wordt bereikt. Het is dan ook waardevol om in een PI zelf te onderzoeken hoe het beleid in de praktijk uitpakt en wat voor effect het heeft op zowel gedetineerden als medewerkers. Het lectoraat Mind the Gap heeft een dergelijk onderzoek uitgevoerd, met als doel om de dienstverlening aan gedetineerden (en daarmee aan de maatschappij) te evalueren en verbeteren.

Voorkomen van (hernieuwd) daderschap door inclusie Het vierjarige project Inclusie en Veiligheid van Avans Hogeschool onderzocht welke factoren bijdragen aan het verbeteren van de dienstverlening aan risicogroepen, met als doel (hernieuwd) daderschap te voorkomen door middel van inclusie. Voor klantfeedback op deze dienstverlening binnen een penitentiaire inrichting (PI) in Nederland zijn interviews afgenomen met zeven gedetineerden (waaronder leden van de gedetineerdencommissie), één ex-gedetineerde, zes professionals en één lid van de Commissie van Toezicht (CvT). Gezamenlijk geven zij een beeld van het beleid en klimaat in de PI. In eerste instantie werd in de interviews specifiek gevraagd naar de ondersteuningsbehoeften van gedetineerden om de overgang van detentie naar terugkeer in de samenleving beter te laten verlopen. Al snel bleek echter dat in de gesprekken ook andere thema’s naar voren kwamen die van invloed zijn op hoe iemand naar buiten komt, zoals de afhankelijkheid van het systeem, het sturen op gedrag via straffen en belonen, en de relatie met en de afhankelijkheid van het personeel. Deze thema’s worden hieronder beschreven, waarbij steeds de koppeling wordt gemaakt met de terugkeer van gedetineerden in de maatschappij.