Wanneer evalueren leren wordt

Omschrijving

Hoewel professionals in het sociaal domein voortdurend leren, gaan veel waardevolle inzichten vaak verloren door de drukte van projecten, wisselende samenwerkingen en systeemgrenzen. Hoe maken we leren onderdeel van het werk zélf, zodat kennis blijft, wordt benut en doorwerkt voor inwoners?

De uitdaging: waarom kennis in het sociaal domein zo moeilijk doorwerkt 
In het sociaal domein wordt elke dag geleerd. Leren is het proces waarin je samen nieuwe inzichten opdoet en uitprobeert; kennis is wat je daarvan expliciet maakt, vasthoudt en deelt. Professionals stemmen af, passen interventies aan en vinden creatieve oplossingen voor complexe situaties. Maar veel van die kennis vervliegt net zo snel als zij ontstaat. Niet omdat mensen niet willen leren, maar omdat het werk zo georganiseerd is dat leren zelden de ruimte krijgt om zichtbaar te worden — bijvoorbeeld door te benoemen wat we hebben geprobeerd, wat dat opleverde en wat we vervolgens anders gaan doen — laat staan om duurzaam door te werken. Veel initiatieven worden gefinancierd via tijdelijke projecten of subsidies. Dat geeft innovatiekracht, maar maakt kennis kwetsbaar: zodra een project stopt of een kartrekker vertrekt, raakt wat er is geleerd versnipperd of zelfs kwijt. Projectleiders vertrekken en teams beginnen opnieuw terwijl er juist behoefte is aan continuïteit, aan inzichten die meegroeien met de praktijk, in plaats van te verdwijnen met de mensen die ze hebben opgebouwd.

ALS EEN PROJECT STOPT
In een wijkproject rond eenzaamheid werd in twee jaar tijd veel geleerd over outreachend werken, bijvoorbeeld dat persoonlijk, laagdrempelig contact via sleutelfiguren in de wijk beter werkte dan algemene oproepen. Toen de subsidie afliep, stopte het project en viel het team uiteen. De lessen belandden in een eindrapport, maar werden niet omgezet in gedeelde werkafspraken of een vorm van overdracht, waardoor die kennis niet mee kon naar een volgende fase. Een jaar later startte een nieuw traject, met grotendeels dezelfde vragen en een (deels) andere samenstelling, zonder gedeelde herinnering aan wat eerder was geprobeerd.