Rots en Water en volwassenen met een lvb

Omschrijving

Het Rots en Water-programma wordt al jarenlang ingezet bij kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking (lvb). Maar hoe kan deze psychofysieke methode worden toegepast bij volwassenen met een lvb en wat is daarvan de impact? Juist doordat de Rots en Water-methodiek fysiek en ervaringsgericht is  sluit deze perfect aan bij de behoeften van veel volwassenen met een lvb, voor wie puur verbale therapie of begeleiding vaak te abstract is. In dit artikel worden de theoretische uitgangspunten afgewisseld met concrete praktijkvoorbeelden en praktische handvatten.

Professionals lopen in de begeleiding van volwassenen met een lvb regelmatig tegen de grenzen van een verbale benadering aan. Cliënten met een lvb worden in onze sterk talige maatschappij snel overvraagd, wat kan leiden tot frustratie, faalangst of gedragsproblemen. Rots en Water kan in de begeleiding het ontbrekende puzzelstuk zijn. Indien juist toegepast, kan de psychofysieke Rots en Water-aanpak, waarin bewegen, ervaren en voelen centraal staan, de cognitieve en verbale drempels verkleinen. Volwassenen met een lvb willen zich gezien voelen, gewaardeerd worden en hebben behoefte aan oprechte liefde en nabijheid. Daarnaast hebben zij behoefte aan een begeleiding die hen in staat stelt zo zelfstandig mogelijk te functioneren. Het gaat om behoeften die de kern van ieder mens raken, maar die voor mensen met een lvb nog extra belangrijk zijn. In een maatschappij die vaak heel talig, complex en snel is, vallen mensen met een lvb helaas te vaak buiten de boot en voelen zij zich juist niet gezien en gehoord.

Het lichaamsbewustzijn als basis
Cliënten met een lvb hebben vaak een minder goed ontwikkeld lichaamsbewustzijn. Naast de verstandelijke beperkingen is dat een extra probleem, omdat ons primaire zelfgevoel (hoe wij onszelf door de dag heen ervaren) wordt bepaald door een vitale verbinding met ons lichaam. Een niet goed ontwikkeld lichaamsbewustzijn leidt ertoe dat cliënten met een lvb hun emoties en gevoelens niet of te laat voelen of niet correct weten te duiden. Het gevolg daarvan is dat zij zich overspoeld voelen door prikkels (lees: onbegrepen gevoelens) en daardoor zichzelf verliezen in woede-uitbarstingen of teruggetrokken gedrag.

Het lichaamsbewustzijn als kompas
Een goed ontwikkeld lichaamsbewustzijn vormt ook de basis voor het leren luisteren naar het eigen gevoel. Je kunt pas goede keuzes maken als je deze als het ware kunt ‘voorproeven’ met jouw eigen lichaam. Niet kunnen kiezen omdat je niet weet wat je voelt, leidt tot gevoelens van machteloosheid en eenzaamheid, waar je vervolgens ook niet over kunt praten. Hoe kun je praten over iets dat je niet of slecht voelt?
Door te oefenen met de ademhaling en het herkennen van spierspanning leer je de vroege signalen van overprikkeling herkennen. Het lichaam wordt zo een kompas in plaats van een ongeleid projectiel.